सोमबार ०८ कार्तिक २०७८

खासमा के हो ग्याष्टिक ?
ग्याष्टिक भनेको पेट र पेट वरिपरिको अंगहरुबाट उत्पन्न भएको लक्षण हो । मेडिकलको भाषामा ग्यास्ट्राइटिस भनेर चिनिने यस रोगलाई सामान्य बोलीचालीको भाषामा ग्याष्टिक भनिन्छ । मुख्यतयाः माथिल्लो पेट दुख्नु, खाना खाएपछि पेट डम्म हुनु, उल्टी आउँला जस्तो हुनु लगाएत लक्षणहरु देखा पर्यो भने ग्याष्टिक भएको बुझ्न सकिन्छ । तर, यसका धेरै लक्षणहरु हुन्छन् ।

कसरी हुन्छ अर्थात् के कारण हुन्छ ग्याष्टिक ?
हाम्रो पेटमा खाना पचाउने बिभिन्न प्रकारका पाचन रसहरु हुन्छन् । हामी जे खान्छौं त्यसलाई पाचन रसहरुले पचाउने काम गर्दछन् । कुनै कारणबस पेटमा भएको एसिड धेरै नै भइदिन्छ । जस्तोः खानामा तलमाथी (व्यालेन्स) मिलेन, खानामा (चिल्लो, पिरो, नुनिलो) धेरै भयो, अत्याधिक मादक पदार्थ तथा चुरोटको सेवन लगाएत दुखाइको औषधी तथा अन्य औषधीहरुले पनि पेटमा एसिड बढाइदिन्छ ।

अर्को हाम्रो पेटमा एउटा ब्याक्टेरिया हुन्छ, जसलाई हेलिकोव्याक्टर पाइलोरी भनिन्छ । त्यो ब्याक्टेरिया बलियो भएर पनि पेटमा एसिड बढाइदिन्छ । यी कारणले पेटमा एसिड बढेर ग्याष्टिक हुन्छ ।

कस्ता कस्ता लक्षण देखियो भने ग्याष्टिक भएको मान्न सकिन्छ ?
सर्वप्रथम त पेट दुख्नु एउटा मुख्य लक्षण हो । यदि माथिल्लो पेट दुख्छ भने ग्याष्टिक भएको हुनसक्ने निकै धेरै सम्भावना हुन्छ यद्यपी अन्य कारणले पनि दुखेको हुनसक्छ । जुन जाँच गरेर मात्रै भन्न सकिन्छ । कसैलाई खाना खाएपछि दुख्छ । कसैलाई भोको पेटमा दुख्छ । खाना खाएपछि पेट डुम्म हुनु, अमन हुनु, उल्टी आउँला जस्तो हुनु तथा उल्टी नै हुनु, यी सबै ग्याष्टिकका साझा लक्षणहरु हुन् ।

ग्याष्टिक रोगबाट हुन सक्ने हानी अर्थात असरहरु के के हुन् ?
ग्याष्टिकका साधारण लक्षणहरु हुन्छन् तर यदी ग्याष्टिक बल्झियो भने त्यो भयङकर रुप पनि लिन सक्छ । जस्तोः ग्याष्टिकबाट अल्सर भयो भने त्यो फुटेर उल्टीबाट रगत आउँछ र त्यही रगत तल भएर दिसा कालो हुन्छ । यदी लामो समयसम्म ग्याष्टिक भयो भने अल्सर फुट्न पनि सक्छ र आन्द्रा छेडिन पनि सक्छ । पेट सड्न पनि सक्छ । अन्त्यमा गएर त्यो क्यान्सरमा परिणत हुने सम्भावना हुन्छ ।

ग्याष्टिक हुन नदिने तथा यसबाट बच्ने उपायहरु के हुन् ?
मुख्यतयाः खानपानबाट नै ग्याष्टिक उत्पन्न हुन्छ । त्यसपछि तनावका कारण पनि ग्याष्टिक हुन्छ । त्यसैले खानपान र तनावलाई कसरी म्यानेज गर्ने भन्ने कुरामा ध्यान दिन जरुरी छ । खानामा अमिलो, पिरो, चिल्लो, नुनिलो कम हुनुपर्छ । समयमै अनुशासित भएर खानु पर्छ । कुनै निश्चित समय बनाएर खाने गर्नुपर्छ ।

धेरै भोको पेट बस्नु हुँदैन । यदि पेटको समस्या छ भने धेरै वर्त पनि बस्नु हुँदैन । सबैभन्दा महत्वपूर्ण कुरा पानी प्रयाप्त मात्रामा पिउनु पर्छ । यदि तपाइले यो जीवनशैली अपनाउनु भयो भने ग्याष्टिक हुने सम्भावना निकै न्यून रहन्छ । तर ग्याष्टिक हुँदै हुँदैन भनेको होइन । यदि कसै कसैको पेटमा नै हेलिकोव्याक्टर पाइलोरी ब्याक्टेरिया छ भने खानामा जति अनुशासन राखेपनि ब्याक्टेरियाले घाउ गराएरै छोड्छ । तर, ब्याक्टेरियावाहेक अनुशासित जिवनशैली अपनाउनु भयो भने ग्याष्टिक धेरै हदसम्म कम हुन्छ ।


Last Updated on: April 18th, 2021 at 4:46 pm
४६७ पटक हेरिएको

तपाईको प्रतिक्रिया