Thứ Bảy, Tháng Năm 28, 2022
Home Chưa phân loại Tấm lòng với di sản ở làng Quan họ gốc Đông Mơi

Tấm lòng với di sản ở làng Quan họ gốc Đông Mơi

Với trách nhiệm cùng niềm đam mê Dân ca Quan họ, các thành viên CLB làng Quan họ gốc Đông Mơi, xã Trung Nghĩa (Yên Phong) không ngừng nỗ lực rèn luyện những làn điệu Quan họ cổ nhằm gìn giữ, phát huy lề lối sinh hoạt văn hóa Quan họ truyền thống để “hồn cốt” di sản quê hương mãi trường tồn, lan tỏa.

CLB Quan họ làng Đông Mơi hát Quan họ trên thuyền phục vụ nhân dân dịp lễ hội của làng năm 2018.

Đông Mơi (tên hành chính là Đông Mai), do thờ Dương Mai công chúa làm thành hoàng làng nên người dân nơi đây nói chệch là Đông Mơi. Nơi đây nổi tiếng với nhiều nghề truyền thống, chẳng thế người dân đã luôn tự hào về quê hương và sản vật của mình qua các câu tục ngữ: “Đông Mai xẻ gỗ đóng mâm”; “Gạo ré Đông Mơi, cá trôi đồng Chờ…”. Theo thời gian, Đông Mơi hình thành và phát triển nhiều loại hình văn hóa truyền thống như: Hát trống quân, ca trù, tuồng, tiêu biểu là Quan họ. Vào đầu thế kỷ XX, Đông Mơi có 4 bọn Quan họ, trong đó có 2 bọn Quan họ nam và 2 bọn Quan họ nữ. Các bọn Quan họ nam, nữ ở đây đều kết bạn với các bọn Quan họ nam, nữ của các làng khác như: Đương Xá, Khắc Niệm, Châm Khê nay thuộc thành phố Bắc Ninh. Các bọn Quan họ này không chỉ thường xuyên giao lưu hát Quan họ mà còn quan tâm, giúp đỡ nhau trong cuộc sống cả về vật chất lẫn tinh thần. Đặc biệt, dịp hội làng Đông Mơi mở 12 đến 15 tháng Giêng, các bọn Quan họ của làng đều mời bọn Quan họ kết bạn sang chơi hội, “chơi Quan họ”, hát giao lưu đối đáp cho đến khi “tàn canh mãn võ” và mỗi khi các làng bạn mở hội đều mời bọn Quan họ kết bạn làng Đông Mơi sang chơi hội.

Xưa kia, làng Đông Mơi vẫn còn tục ca Quan họ trước khi rước thành hoàng làng. Từ tối hôm trước, các bọn Quan họ của làng đã phải “ngủ bọn” ở nhà chứa để giữ sự trong sạch, sáng hôm sau là ngày chính hội ra đình thắp nhang làm lễ và chia thành 2 nhóm mỗi nhóm một bọn nam, 1 bọn nữ ngồi chiếu ca Quan họ đối đáp ở 2 gian cạnh của đình. Ca Quan họ lúc này theo hình thức hát thờ, chỉ ca các giọng lề lối cơ bản: La rằng, tình tang, cây gạo, bạn lan, cái ả, nhưng chủ yếu sử dụng giọng la rằng. Nội dung các câu ca ca ngợi công đức của Dương Mai công chúa đã giúp Lý Nam Đế trị quốc an dân, đồng thời cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu. Chiều ngày chính hội, Quan họ Đông Mơi ra tận đầu làng đón bạn. Khi hai bên gặp gỡ, ca câu La rằng chúc sức khỏe, mừng năm mới lẫn nhau, tiếp đó đưa bạn vào đình làm lễ và cùng nhau hát thờ ngay trong đình. Hát thờ xong, rủ bọn Quan họ kết bạn ra xem hội và từng cặp ca với nhau theo hình thức hát hội ở sân trước cửa đình. Chiều tối, từng bọn Quan họ mời bọn bạn về nhà chứa của mình xơi “cơm Quan họ” và tổ chức hát canh thâu đêm suốt sáng. Các cuộc “chơi Quan họ” kéo dài cho đến ngày cuối hội thì mới “giã bạn”.
Theo thời gian với những biến thiên của lịch sử, Quan họ Đông Mơi bị đứt đoạn nhiều năm. Năm 1995 Đông Mơi thành lập CLB Quan họ với 20 thành viên tham gia. Các thành viên trong CLB chủ yếu hát Quan họ có nhạc đệm, hát trên thuyền vào các dịp lễ hội của làng, phục vụ các chương trình văn nghệ của địa phương, các gia đình khi có việc hỉ. Sau nhiều năm các thành viên trong CLB chưa mặn mà với việc duy trì sinh hoạt văn hóa Quan họ truyền thống thì đến nay đang dần dần khôi phục. Bà Nguyễn Thị Đợi, Chủ nhiệm CLB trăn trở: Đông Mơi là làng Quan họ gốc, song do lớp trẻ hiện nay thường thích Quan họ có nhạc đệm nên nhiều năm qua CLB khó phát huy, gìn giữ phong tục, tập quán, sinh hoạt văn hóa Quan họ theo lối truyền thống. Năm 2018, Ban Chủ nhiệm quyết định mời thầy dạy Quan họ về truyền đạt cho các thành viên các làn điệu cổ, lề lối hát Quan họ đối đáp. Với trách nhiệm là người con của làng Quan họ gốc, chúng tôi sẽ quyết tâm khôi phục lại lối chơi Quan họ của các cụ xưa để lại. Thời gian tới sau khi rèn luyện được đủ vốn, CLB sẽ đi giao lưu với Quan họ bạn để học hỏi và tích lũy thêm kinh nghiệm.
CLB Quan họ làng Đông Mơi đến nay có hơn 30 thành viên, trong đó 12 em từ 12 đến 18 tuổi. Để thuận lợi trong việc bảo tồn, phát huy lề lối sinh hoạt Quan họ truyền thống, CLB chia thành 15 cặp, trong đó có 10 cặp lứa tuổi trung niên, cao tuổi và 5 cặp trẻ để rèn luyện hát đối đáp. Từ 2018 đến nay, nhờ có thầy truyền dạy các thành viên trong CLB cũng thuộc được vài chục làn điệu Quan họ cổ ở các giọng lề lối khi vào canh hát đối đáp.
Bà Ngô Thị Hoạt, sinh năm 1960, thành viên tham gia CLB từ những ngày đầu tâm sự: Hơn 20 năm thành lập, CLB chủ yếu rèn luyện hát các giọng lẻ, giọng vặt, hát có nhạc đệm. Sau nhiều trăn trở, đến nay, chúng tôi quyết tâm học hát Quan họ cổ đối đáp để gìn giữ vốn cổ ông cha truyền lại. Mới được thầy dạy hát, một số thành viên thấy khó còn muốn bỏ cuộc, song với tinh thần trách nhiệm lại quyết tâm học hỏi nên ghi âm về nhà tự rèn luyện.
Cặp liền chị Nguyễn Thị Đợi, Ngô Thị Hoạt được coi là những thành viên tiên phong trong việc rèn luyện hát Quan họ cổ đối đáp trong CLB. Hai liền chị thường xuyên luyện tập với nhau để câu ca được “vang, rền, nền, nảy”, ngoài những buổi sinh hoạt tại CLB, cặp liền chị này còn đến nhà nhau để luyện hát với mong muốn khi cất lời ca Quan họ hai giọng phải nhuần nhuyễn. Khi được tôi đề nghị, cặp liền chị không ngần ngại ca câu Quan họ: “Kim Lan đường bạn đấy ơi/Còn không hay đã đủ đôi cả rồi/Con dao be bé sắc thay/Chuôi sừng bít bạc về tay ai cầm/Yêu ai yêu vụng nhớ thầm/Trách ông nguyệt lão se nhầm duyên ai…”.

RELATED ARTICLES

Người mẹ chồпg của пăm, gửi hẳп vòпg ꜧoa mừпg cửa hàпg “ɓồ của coп ȶгαᎥ’: Nội dυпǥ trêп vòпg ꜧoa khiếп пꜧᎥє̂̀υ пgười...

Pha đа́пꜧ gꜧҽп chẳпg cầп độпg thủ của mẹ chồпg "пhà пgười ta" khiếп hội chị em phục ѕа́ȶ đất. Cư dâп ɱạŋg thời пay...

Hải Dươпg xây cầu 1.000 tỷ пối TP Chí Liпh với huyệп Nam Sách

Dự а́п xây dựпg cầu Tâп Aп và đườпg dẫп có tổпg mức đầᴜ tư gầп 1.000 tỷ đồпg; dự kiếп khởi côпg vào...

​ßαy khiпh khí cầu tại Lễ hội vải thiều Thaпh Hà

UBND tỉпh đã đồпg ý ρꜧươпǥ а́п tổ chức trìпh diễп ʙaʏ khiпh khí cầu tại Lễ hội vải thiều Thaпh Hà và Tuầп...

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

- Advertisment -

Most Popular

Người mẹ chồпg của пăm, gửi hẳп vòпg ꜧoa mừпg cửa hàпg “ɓồ của coп ȶгαᎥ’: Nội dυпǥ trêп vòпg ꜧoa khiếп пꜧᎥє̂̀υ пgười...

Pha đа́пꜧ gꜧҽп chẳпg cầп độпg thủ của mẹ chồпg "пhà пgười ta" khiếп hội chị em phục ѕа́ȶ đất. Cư dâп ɱạŋg thời пay...

Hải Dươпg xây cầu 1.000 tỷ пối TP Chí Liпh với huyệп Nam Sách

Dự а́п xây dựпg cầu Tâп Aп và đườпg dẫп có tổпg mức đầᴜ tư gầп 1.000 tỷ đồпg; dự kiếп khởi côпg vào...

​ßαy khiпh khí cầu tại Lễ hội vải thiều Thaпh Hà

UBND tỉпh đã đồпg ý ρꜧươпǥ а́п tổ chức trìпh diễп ʙaʏ khiпh khí cầu tại Lễ hội vải thiều Thaпh Hà và Tuầп...

Hải Dươпg: Gầп 13.000 suất quà tặпg coп côпg пꜧα̂п lao độпg

Ɲꜧâп dịp Thа́пg Côпg пꜧα̂п 2022, пgày Quốc tế thiếu пhi 1.6, Côпg đoàп Côпg ty TNHH Sumideпѕo VᎥệȶ Ɲαɱ (Hải Dươпg) đã ȶгao...

Recent Comments